Fizik. Net. Tr

Adezyon, Kohezyon, Yüzey Gerilimi

Kohezyon: Sıvı moleküllerinin birbirlerine uyguladığı çekme kuvvetine denir.
Adezyon: Farklı tür maddelerin moleküllerinin birbirlerine uyguladığı çekme kuvvetine denir.

 

– Su molekülleri arasındaki kohezyon kuvveti, cam moleküllerin su moleküllerine uyguladığı adezyon kuvvetinden küçüktür.

 

– Civa molekülleri arasındaki kohezyon kuvveti cam moleküllerin civa moleküllerine uyguladığı adezyon kuvvetinden büyüktür.

 

Yüzey Gerilimi: Sıvı içindeki moleküllere etki eden kuvvetler dengelenmiş kuvvetlerdir. Yani sıvı içindeki moleküllere etki eden kuvvetlerin bileşkesi sıfırdır. Yüzeyde sıvı-sıvı molekülleri arasındaki kuvvet, sıvı-gaz molekülleri arasındaki kuvvetten daha büyüktür. Yüzeydeki tanecikler sıvı yüzeyi doğrultusunda ve sıvının iç kısmına doğru etki eden kuvvetlerin etkisinde kaldığından sıvı yüzeyinin, esnek bir zar gibi davranmasına sebep olur.

 

Bu olayların yarattığı sonuç yüzey gerilimi olarak adlandırılır.
Yüzey gerilimi,
1. Sıvının cinsine bağlıdır.
2. Sıcaklık arttıkça yüzey gerilimi azalır.
3. Deterjan ve sabun yüzey gerilimini azaltır.
4. Çözeltiler ve karışımların yüzey gerilimine etkisi değişkendir.

Kılcallık: Bir sıvı kütlesinin küçük kesitli boşluklarda (kılcal borular gibi) yükselmesi ya da alçalması durumuna denir. Kılcallıkta adezyon ve kohezyon kuvvetleri etkilidir.
-Aynı maddeden yapılmış ancak kesitleri farklı olan kılcal borulardaki bir sıvının yükselme miktarı, kesit alanı ile ters orantılıdır.