Fizik.Net.Tr - Türkiye'nin Online Fizik Rehberi

Sene 1609, tam tamına 400 sene öncesi, Galileo, gökyüzünü bir teleskopla inceleyerek yaptığı çalışmalarda, Jüpiter’in uydularının ve ayın yörüngelerini ilk kez kabataslak çizerek insanoğlunun, kainattaki konumuyla ilgili anlayışında devrim yaptı.

Galileo’nun gözlemlerinin 400. yılı olan Uluslararası Astronomi yılı dolayısıyla, Arcetri Gözlemevi ve Bilim Tarihi Müzesi ve Enstitüsü’nden bir grup astronom, İtalya’nın Floransa kentinde, Galileo’nun Dünya’daki anlayışı değiştiren gözlemlerini yaptığı koşulları ve teleskobu tekrar kuracaklarını Physics World Dergisi’nin Ocak sayısında bildirdiler.

Astronomlar tüm cihazları, Galileo’nun 1610 yılında yayınlanan ve yaptığı gözlem ve çalışmaların birçoğunun yer aldığı  “Sidereus Nuncius” (Yıldız Habercisi) adlı ilmi eserinde belittiği şekilde tekrar hazırlayacaklar. Astronomlar zaten Ayı ve Satürn’ü gözlemlediler, Jüpiter’in uydularınını ve Venüs’ün safhalarının fotoğraflarını elde ettiler. Bunlar Güneş merkezli sistemin kanıtlarıdır ve Dünya Güneş Sisteminin merkezi değildir.

Astronom grubu, 1610 yılında Galileo’nun aynı zamanda öğrencisi olan Prens Cosimo’nun maddi ve manevi desteğiyle desteğiyle kurduğu teleskobun merceği hakkında çok titiz bir çalışma yaptı. Bu çalışma kırılma indisi ve şekil ölçümlerini de içerdi ve X-ışınları da kullanılarak camın durumu belirlendi. Grup, teleskobun kullanılması sırasındaki görüntüleri online olarak yayınlamayı da planlıyor. Maalesef, grup Galileo’nun, Sidereus Nuncius adlı eserinde belirttiği ve gözlemlerini yaptığı teleskobun merceğinin bir kopyasını yapamadı. Bununla birlikte proje sadece Gelileo’nun gözlemlerini yaptığı teleskobun tekrar kurulmasında ibaret olmayacak. Nihayi hedef ise, Galileo’nun gördüklerini görebilmek. Galileo’nun kör olarak öldüğü biliniyor. Araştırmacılar, Galileo’nun mezarını açarak DNA’sı sayesinde gözlerindeki sorunu anlayıp, bunun bilimsel çalışmalarını etkileyip etkilemediğini araştırmak istiyor. Galileo’nun göz sorunları nedeniyle yaptığı hatalardan birinin Satürn’ü uçları olan bir gezegen olarak sanmasıydı. Eğer gözündeki sorun teşhis edilebilirse, bilgisayar modelleri sayesinde teleskobunda neler gördüklerinin gösterilebileceği düşünülüyor. Halen Floransa’da Büyük Kilise’de gömülü olan Galileo’nun cesedinin araştırmacılar tarafından incelenmesine izin verilmiyor.

Bu proje, Uluslar arası Astronomi Yılı dolayısıyla, profesyonel ve amatör astronomlar tarafından düzenlenen bir çok aktiviteden birisidir. 

Ahmet Yılmaz

Fizik Öğretmeni

Bu yazı Milliyet Blog'da yayınlanmıştır.

http://blog.milliyet.com.tr/Galileo_nun_gozleri/Blog/?BlogNo=160654